LIFE24-CCA-PL-LIFE RIVEREASE/101213967
PROJECT DURATION: 01/07/25 – 30/06/30
The LIFE Riverease project is co-financed by the LIFE Programme – the EU fund for the environment, climate and energy, which supports the most ambitious and innovative environmental initiatives in Europe.
LIFE RIVEREASE – zastosowanie NBS w celu zmniejszenia wpływu rolnictwa na zasoby wodne w obliczu zmiany klimatu
Projekt LIFE RIVEREASE to kluczowa inicjatywa mająca na celu wsparcie państw członkowskich Unii Europejskiej we wdrażaniu Ustawy o odbudowie zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law – NRL) oraz w adaptacji terenów rolnych do postępującej zmiany klimatu.
Głównym celem projektu jest promowanie i wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie (Nature-Based Solutions – NBS), które skutecznie zwiększają retencję wody, poprawiają gospodarkę składnikami odżywczymi oraz wzmacniają bioróżnorodność.
W ramach projektu zostaną opracowane innowacyjne narzędzia informatyczne RIVEREASE OPEN i RIVEREASE REAL TIME, które mają na celu optymalizację wdrażania rozwiązań NBS w zlewniach rzecznych. Narzędzia te zostaną przetestowane w dwóch zlewniach demonstracyjnych w Polsce i zreplikowane w czterech zlewniach w Danii i Niemczech.
Projekt LIFE RIVEREASE koncentruje się na trzech głównych zagrożeniach dla rolnictwa, które są nasilone przez antropogeniczną zmianę klimatu:
Susza
Wzrost temperatur, częstsze i dłuższe fale upałów, brak regularnych opadów oraz krótsze okresy zalegania pokrywy śnieżnej prowadzą do narastających problemów z suszą rolniczą. W Europie straty w rolnictwie z powodu suszy sięgają około 9 miliardów EUR rocznie. W Polsce niedobory wody w glebie występują nieprzerwanie od 2013 roku, a susza dotyka nawet 80-90% gmin, z największym zagrożeniem w Polsce centralnej, gdzie zlokalizowane są zlewnie demonstracyjne projektu.
Zanieczyszczenia wód
Intensywne opady prowadzą do erozji gleby i wypłukiwania zanieczyszczeń, zwłaszcza związków biogennych (azotu i fosforu) oraz pestycydów, z gruntów rolnych do wód powierzchniowych i podziemnych. Skutkuje to wyjaławianiem gleb w jednej strony a eutrofizacją i zanieczyszczeniem wód z drugiej, co negatywnie wpływa na rolnictwo, różnorodność biologiczną i zdrowie ludzi. W Polsce, około 91,5% rzek i prawie 100% wód przybrzeżnych ma zły stan chemiczny, głównie z powodu zanieczyszczeń rolniczych.
Spadek bioróżnorodności
Intensyfikacja działalności rolniczej, połączona ze zmianą klimatu i przekształcaniem krajobrazu, prowadzi do degradacji siedlisk i utraty różnorodności biologicznej w ekosystemach lądowych i wodnych. Obserwuje się znaczący spadek liczebności ptaków i motyli na terenach rolnych. W Polsce 58,8% kraju to użytki rolne, a w ciągu ostatnich 200 lat wyginęły 124 gatunki roślin, a 2769 gatunków zwierząt jest zagrożonych.
Cele i planowane rezultaty projektu RIVEREASE?
Projekt LIFE RIVEREASE ma cztery kluczowe cele, wspierane przez konkretne działania i planowane rezultaty:
Narzędzia wspomagające podejmowanie decyzji
Cel to wspieranie decyzji, które przyczynią się do poprawy retencji krajobrazowej, różnorodności biologicznej i stanu wód poprzez opracowanie skutecznych narzędzi IT do zarządzania gruntami rolnymi w zlewniach. Ten cel planujemy osiągnąć dzięki stworzeniu dwóch aplikacji:
RIVEREASE OPEN to bezpłatna, innowacyjna i intuicyjna aplikacja służąca do wstępnej analizy zagrożeń (susza, zanieczyszczenia, spadek bioróżnorodności) i wskazywania optymalnych lokalizacji dla rozwiązań opartych na przyrodzie (NBS) w zlewniach rolniczych. Jej innowacyjność polega na łączeniu analizy na poziomie lokalnym z perspektywą całej zlewni, co pozwala na lepsze zrozumienie interakcji między różnymi elementami krajobrazu;
RIVEREASE REAL TIME to zaawansowane narzędzie dla profesjonalistów, które będzie integrować dane w czasie rzeczywistym z monitoringu satelitarnego i in situ (np. wilgotność gleby, stężenie biogenów) oraz prognozy meteorologiczne, umożliwiając dynamiczne zarządzanie wdrożonymi rozwiązaniami NBS i optymalizację praktyk rolniczych. Wyróżnia się zdolnością do natychmiastowego wsparcia decyzyjnego w zmiennych warunkach pogodowych, co nie jest powszechne w istniejących aplikacjach. Oba narzędzia integrują aspekty retencji wody i kontroli zanieczyszczeń, oferując kompleksowe zarządzanie środowiskowe. Planujemy zastosować je w minimum 6 jednolitych częściach wód powierzchniowych (JCWP) w trakcie projektu i w co najmniej 10 kolejnych w ciągu 5 lat po jego zakończeniu, w tym w Polsce, Niemczech i Danii.
Demonstracyjne rozwiązania oparte na przyrodzie w zlewniach rolniczych
Cel to poprawa retencji krajobrazowej, ograniczenia transferu zanieczyszczeń i poprawy różnorodności biologicznej poprzez wdrożenie i prezentację rozwiązań opartych na przyrodzie (NBS) w zlewniach demonstracyjnych, które będą służyć adaptacji do zmiany klimatu. Sześć grup rozwiązań NBS będzie obejmowało zmiany systemów melioracyjnych, tworzenie śródpolnych oczek wodnych, rozwój zadrzewień i miedz śródpolnych, wdrażanie barier dla rozpowszechniania się azotu (ściany denitryfikacyjne, płyty obornikowe), wdrażanie technologii zatrzymywania i odzysku fosforu oraz rozwiązania nietechniczne (np. promocja Nature Restoration Law i Ekoschematów).
W efekcie planujemy: zwiększyć retencję wody na gruntach rolnych o 1215 m³ podczas pojedynczego opadu (do 3085 m³ w ciągu 5 lat po projekcie), zwiększyć powierzchnię obszarów odpornych na suszę o około 33 ha (do około 42 ha w ciągu 5 lat),odzyskać 1286 kg fosforu w trakcie projektu, zapewnić redukcję stężenia azotu w wodach gruntowych o 70%,stworzyć 46 nowych siedlisk dla flory i fauny (do 146 w ciągu 5 lat).
Renaturyzacja rzek
Cel to poprawa stanu ekologicznego rzek odbierających zanieczyszczenia z gruntów rolnych. Osiągniemy ją dzięki renaturyzacji odcinków rzek Ner i Pisia w Polsce (łącznie 1000 m w trakcie projektu i kolejny 1000 m w ciągu 5 lat po nim). W efekcie planujemy: poprawę stanu morfologicznego renaturyzowanych cieków o 30% (do 60% w ciągu 5 lat),zwiększenie retencji korytowej i dolinnej o 20% (do 30% w ciągu 5 lat),wydłużenie czasu przepływu wody w okresach bezopadowych o 20% (do 30% w ciągu 5 lat).
Działania edukacyjne i rozpowszechniające
Zakładają replikację opracowanych rozwiązań i budowanie kompetencji interesariuszy w zakresie adaptacji gruntów rolnych do zmiany klimatu.
Plany: utworzenie edukacyjnego parku demonstracyjnego w zlewni rzeki Ner, zorganizowanie 12 działań edukacyjnych dla lokalnych społeczności z gmin objętych projektem (łącznie o zasięgu 660 osób),zorganizowanie 7 szkoleń dla szerszego grona odbiorców (minimum 930 osób)opracowanie różnorodnych materiałów edukacyjnych w języku polskim i angielskim,dotrzeć z informacją o projekcie do 20 000 osób w trakcie projektu i do kolejnych 10 000 w ciągu 5 lat po jego zakończeniu.
LIFE RIVEREASE – Application of NBS to Ease Agricultural Impact on Water Resources in the Face of Climate Change
The LIFE Riverease project is a key initiative aimed at supporting European Union member states in implementing the Nature Restoration Law (NRL) and adapting agricultural land to the ongoing impacts of climate change.
The project’s primary goal is to promote and implement nature-based solutions (NBS) that effectively increase water retention, improve nutrient management, and enhance biodiversity.
The project will develop innovative IT tools, RIVEREASE OPEN and RIVEREASE REAL TIME, to optimise the implementation of NBS solutions in river basins. We will test these tools in two demonstration basins in Poland and replicate them in four basins in Denmark and Germany.
The LIFE RIVEREASE project focuses on three main threats to agriculture, which are exacerbated by anthropogenic climate change:
Drought
Rising temperatures, more frequent and longer heatwaves, a lack of regular rainfall, and shorter periods of snow cover are leading to increasing problems with agricultural drought. In Europe, agricultural losses due to drought amount to approximately €9 billion annually. In Poland, soil water shortages have been persistent since 2013, and drought affects up to 80-90% of municipalities, with the highest risk in central Poland, where the project’s demonstration catchments are located.
Water Pollution
Heavy rainfall leads to soil erosion and the leaching of pollutants, particularly nutrients (such as nitrogen and phosphorus) and pesticides, from agricultural land into surface and groundwater. This results in soil depletion on the one hand and eutrophication and water pollution on the other, negatively impacting agriculture, biodiversity, and human health. In Poland, approximately 91.5% of rivers and almost 100% of coastal waters have poor chemical status, primarily due to agricultural pollution.
Biodiversity Decline
The intensification of agricultural activities, combined with climate change and landscape transformation, results in habitat degradation and biodiversity loss in both terrestrial and aquatic ecosystems. A significant decline in bird and butterfly populations is observed in agricultural areas. In Poland, approximately 58.8% of the country’s land area is used for farming. Moreover, over the past 200 years, 124 plant species have become extinct, and 2,769 animal species are currently endangered.
Objectives and planned outcomes of the RIVEREASE project
The LIFE RIVEREASE project has four key objectives, supported by specific activities and planned outcomes:
Decision-Support Tools
The aim is to support decisions that will improve landscape retention, biodiversity, and water status by developing practical IT tools for managing agricultural land in catchments.We plan to achieve this goal by creating two applications:
RIVEREASE OPEN is a free, innovative, and intuitive application for preliminary risk analysis (drought, pollution, biodiversity decline) and identifying optimal locations for nature-based solutions (NBS) in agricultural catchments. Its innovation lies in combining local-level analysis with a catchment-wide perspective, allowing for a better understanding of the interactions between various landscape elements.
RIVEREASE REAL TIME is an advanced tool for professionals that will integrate real-time data from satellite and in-situ monitoring (e.g., soil moisture, nutrient concentrations) with meteorological forecasts, enabling dynamic management of implemented NBS solutions and optimisation of agricultural practices. It stands out for its ability to provide immediate decision-making support under changing weather conditions, a feature not commonly found in existing applications. Both tools integrate aspects of water retention and pollution control, offering comprehensive environmental management. We plan to deploy them in at least six surface water bodies (SWBs) during the project and in at least 10 more within five years of its completion, including in Poland, Germany, and Denmark.
Demonstration of Nature-Based Solutions in Agricultural Catchments
The goal is to improve landscape retention, reduce pollutant transfer, and enhance biodiversity by implementing and demonstrating Nature-Based Solutions (NBS) in demonstration catchments that will support climate change adaptation. The six groups of NBS solutions will include changes to drainage systems, the creation of in-field ponds, the development of shelterbelts and field margins, the implementation of barriers to nitrogen dissemination (denitrification walls, manure pads), the implementation of phosphorus retention and recovery technologies, and non-technical solutions (e.g., the promotion of Nature Restoration Law and Ecoschemes).As a result, we plan to:increase water retention on agricultural land by 1,215 m³ during a single rainfall event (to 3,085 m³ within 5 years of the project),increase the area of drought-resistant areas by approximately 33 hectares (to approximately 42 hectares within 5 years),recover 1,286 kg of phosphorus during the project,ensure a 70% reduction in nitrogen concentration in groundwater,create 46 new habitats for flora and fauna (to 146 within 5 years).
River Restoration
The goal is to improve the ecological condition of rivers receiving pollutants from agricultural land.
We will achieve this by restoring sections of the Ner and Pisia rivers in Poland (a total of 1,000 m during the project and another 1,000 m within 5 years).As a result, we plan to:improve the morphological condition of restored streams by 30% (up to 60% within 5 years),increase riverbed and valley retention by 20% (up to 30% within 5 years),extend water flow during periods without rainfall by 20% (up to 30% within 5 years).
Educational and Dissemination Activities
Finally, we plan to replicate the solutions developed and build stakeholder competence in adapting agricultural land to climate change. We plan to:establish an educational demonstration park in the Ner River basin,organise 12 educational activities for local communities in the municipalities covered by the project (reaching a total of 660 people),organise seven training sessions for a wider audience (minimum 930 people),develop a variety of educational materials in Polish and English,reach 20,000 people with information about the project during its duration and another 10,000 within 5 years after its completion.
Instytucje partnerskie
W skład konsorcjum wchodzi dziewięć podmiotów z Polski, Niemiec i Danii, reprezentujących sektor publiczny (gminy), prywatny (firmy doradcze i technologiczne), pozarządowy (fundacja) i naukowy (uniwersytet):
Gmina Poddębice – lider projektu, odpowiedzialny za całościową koordynację, zarządzanie finansowe i raportowanie. Będzie w szczególności odpowiedzialny za stworzenie platformy internetowej LIFE RIVEREASE oraz realizację na swoim terenie edukacyjnego parku demonstracyjnego.
Gmina Wartkowice – partner projektu aktywnie angażujący lokalne społeczności i instytucje we wszystkie działania, zaangażowany w opracowanie ponadlokalnej strategii dla zlewni rzeki Ner, integrującej działania ekologiczne, gospodarcze i przestrzenne.
Gmina Zadzim – partner projektu, zaangażowany przede wszystkim w dialog z interesariuszami na poziomie lokalnym oraz opracowanie ponadlokalnej strategii dla zlewni rzeki Ner.
Uniwersytet Łódzki – partner projektu, który wnosi ekspercką wiedzę naukową z dziedziny ekohydrologii i ochrony środowiska, kluczową dla analizy jakości wód, parametrów ekohydrologicznych i efektywności monitoringu. Jest odpowiedzialny za rozwój innowacyjnych technologii retencji i odzysku fosforu oraz redukcji azotu. Będzie koordynował opracowywanie planów zarządzania zlewniami oraz raportu After-LIFE Plan.
FPP Enviro Sp. z o.o. – partner projektu, który wnosi kompetencje w zakresie wdrażania rozwiązań błękitno-zielonej infrastruktury. Będzie koordynował opracowywanie, programowanie, testowanie i weryfikację aplikacji RIVEREASE OPEN i RIVEREASE REAL TIME. Odpowiada także za wykonanie dokumentacji projektowej i wdrożenie rozwiązań NBS, oraz za opracowanie strategii komercjalizacji aplikacji RIVEREASE REAL TIME i raportu Laika.
Fundacja Sendzimira – partner projektu z sektora pozarządowego, który będzie odpowiedzialny za koordynację działań komunikacyjnych i promocyjnych projektu, w tym zaangażowanie społeczności lokalnych i tworzenie materiałów edukacyjnych. Fundacja wnosi do projektu swoje wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu angażującej i praktycznej edukacji z zakresu m.in ochrony bioróżnorodności i adaptacji do zmiany klimatu z wykorzystaniem NBS.
Ingenieurgesellschaft Prof. Dr. Sieker mbH (IPS – Niemcy) – partner projektu, który dostarcza zaawansowaną wiedzę i rozwiązania w zakresie zarządzania zasobami wodnymi, w tym modelowania hydrologicznego. Będzie zaangażowany w opracowanie bazy danych wejściowych dla aplikacji RIVEREASE REAL TIME i będzie wspierać integrację modeli hydrologicznych.
Amphi International APS (Dania) – partner projektu, który wnosi specjalistyczną wiedzę z zakresu ochrony środowiska i bioróżnorodności, zwłaszcza w tworzeniu i odtwarzaniu siedlisk słodkowodnych (śródpolnych oczek wodnych).
KLAR Forsyning (Dania) – partner projektu z doświadczeniem w adaptacji do zmiany klimatu, zarządzaniu wodami opadowymi i planowaniu rozwiązań przeciwpowodziowych. Wspiera rozwój innowacyjnych technologii odzysku fosforu, w tym systemu SCL.
Kontakt ws. projektu
Koordynator projektu GRZEGORZ PLEWIŃSKI
Kierownik projektu na Uniwersytecie Łódzkim:
dr hab. prof.UŁ TOMASZ JURCZAK
Partner institutions
The consortium consists of nine entities from Poland, Germany, and Denmark, representing the public (municipalities), private (consulting and technology firms), non-governmental, and research sectors:
Poddębice Commune – the project leader, responsible for overall coordination, financial management, and reporting. It will be specifically responsible for creating the LIFE RIVEREASE online platform and implementing an educational demonstration park within its area.
Wartkowice Commune – a project partner, actively engaging local communities and institutions in all activities, primarily involved in dialogue with stakeholders at the local level and developing a supra-local strategy for the Ner River basin.
Zadzim Commune – project partner, actively engaging local communities and institutions in all activities, primarily involved in dialogue with stakeholders at the local level and developing a supra-local strategy for the Ner River basin.
The University of Lodz – a project partner that contributes expert scientific knowledge in ecohydrology and environmental protection, which is crucial for analysing water quality, ecohydrological parameters, and monitoring efficiency. It is responsible for developing innovative technologies for phosphorus retention and recovery, as well as for reducing nitrogen. It will coordinate the development of catchment management plans and the After-LIFE Plan report.
FPP Enviro – a project partner contributing expertise in implementing blue-green infrastructure solutions. It will coordinate the development, programming, testing, and verification of the RIVEREASE OPEN and RIVEREASE REAL TIME applications. It is also responsible for preparing project documentation and implementing NBS solutions, as well as developing a commercialisation strategy for the RIVEREASE REAL TIME applications and the Layman’s report.Ingenieurgesellschaft
The Sendzimir Foundation – a project partner from the non-governmental sector, who will be responsible for coordinating the project’s communication and promotional activities, including engaging local communities and creating educational materials. The Foundation leverages its extensive experience in delivering engaging and practical education on biodiversity protection and climate change adaptation through the use of NBS.Thanks to the competencies and experience of all partners, the LIFE Riverease project has the potential to develop scalable and effective solutions for agriculture and water management that will have a lasting positive impact on the natural environment in Europe.
Prof. Dr Sieker mbH (IPS – Germany) – a project partner providing advanced knowledge and solutions in water resource management, including hydrological modelling. Will be involved in developing the input database for the RIVEREASE REAL TIME application and will support the integration of hydrological models.
Amphi International APS (Denmark) – a project partner who brings expertise in environmental protection and biodiversity, particularly in the creation and restoration of freshwater habitats (in-field ponds).
KLAR Forsyning (Denmark) – a project partner with experience in climate change adaptation, stormwater management, and flood management planning. Supports the development of innovative phosphorus recovery technologies, including the SCL system.
Contact
Project coordinator GRZEGORZ PLEWIŃSKI g.plewinski@poddebice.pl
Head of the project at the University of Lodz
dr hab. prof.UŁ TOMASZ JURCZAK
